. . . . ابن اثير در تاريخ كامل ج 1 ص 263 مينويسد : بيشتر اهل تاريخ بر آنند كه حصبه و آبله اوّلين بار در عرب بعد از واقعهء فيل ديده شد . نگارنده گويد : به نظر ميآيد كه اين پرندگان از بحر احمر آمده و سنگريزه هايشان با ميكرب حصبه و آبله آلوده بوده است و بر اثر ريختن آنها اين دو مرض در ميان لشگريان بروز كرده و خداوند به اين طريق آنها را تار و مار نموده است . در بعضى از روايات فريقين هست كه سنگريزه ها بسر هر كه مىخورد از دبرش بيرون ميشد و الله العالم . ابْ : پدر . بزرگ قوم . مصلح . راغب گويد : پدر و نيز هر كه سبب اصلاح ، يا ايجاد و ظهور چيزى بشود نسبت به آن اب ( پدر ) است بدين علَّت حضرت رسول صلَّى الله عليه و آله بعلى گفت : « انا و انت ابوا هذه الامّة » و به آنكه از ميهمانان پذيرائى كند ابو الاضياف و به آنكه آتش جنگ بر افروزد ابو الحرب گويند . . . بمعلَّم نيز اب گفته‌اند ( مفردات ) تفصيل اين سخن در « آزر » خواهد آمد « ابت » بكسر تاء اصلش ابى است ياء متكلم بتاء عوض شده است مثل * ( « يا أَبَتِ لا تَعْبُدِ الشَّيْطانَ » ) * مريم : 44 . اباءِ : امتناع . خوددارى . راغب آن را امتناع شديد گفته و در قاموس بمعنى كراهت مطلق است مىشود گفت كه سخن راغب قريب بتحقيق است زيرا لازم است با امتناع فرق مختصرى داشته باشد . ناگفته نماند علت اباءِ و امتناع گاهى خودپسندى و تكبر است نظير * ( « إِلَّا إِبْلِيسَ أَبى وَاسْتَكْبَرَ » ) * بقره : 34 علت امتناع ابليس لعين همان خود پسندى و استكبار بود . گاهى سبب آن عدم قدرت است چنان كه از كريمهء * ( « عَرَضْنَا الأَمانَةَ عَلَى السَّماواتِ وَالأَرْضِ وَالْجِبالِ فَأَبَيْنَ أَنْ يَحْمِلْنَها وَأَشْفَقْنَ مِنْها » ) * احزاب : 72 استفاده مىشود و ممكن است علت آن بى اعتنائى باشد كه نوعى از خود پسندى است